Section outline

  • Βιβλίο μαθητή

    Σύμπτυξη όλων Ανάπτυξη όλων

  • Διαγώνισμα Α΄ Τετραμήνου στην ΙΣΤΟΡΙΑ

    Ύλη για το διαγώνισμα Α΄ Τετραμήνου στην Ιστορία (στις 10-12-2025)

    •  Από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη (σελ.7-9)
    •  Ο Ιουστινιανός και το έργο του (σελ. 16-18)
    •  Ο Ηράκλειος και η δυναστεία του (610-717):Εσωτερική μεταρρύθμιση και αγώνας επιβίωσης (σελ.19-21)
    • Η μεταβατική εποχή: Οι έριδες για το ζήτημα των εικόνων  (σελ. 34-35)                                                                                                                                                                            Καλή μελέτη!! 

  • Βαθμοί Τεστ & Διαγωνισμάτων 2025-2026

  • Κεφάλαιο 1: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου (330-717)

    I. Η μετεξέλιξη του ρωμαϊκού κράτους       
    ΙΙ.Εξωτερικά προβλήματα και αναδιοργάνωση του κράτους

    Βυζάντιο ονομάζεται το χριστιανικό κράτος της ελληνορωμαϊκής Ανατολής που αναδύθηκε μέσα από τους κόλπους του Ρωμαϊκού Κράτους. Οι όροι Βυζάντιο και Βυζαντινοί είναι μεταγενέστεροι. Οι κάτοικοι τ­ης Βυζαντινής Αυτοκρα-τορίας αυτοπροσδιορίζονταν με ονομασίες που δηλώνουν τη ρωμαϊκή προέλευση του κράτους (Ρωμαίοι / Ρωμηοί, Ρωμανία, Πολιτεία / Κράτος Ρωμαίων).­

    Οι σημαντικότεροι σταθμοί στην πορεία της μεταμόρφωσης του Ρωμαϊκού σε Βυζαντινό Κράτος είναι η εξίσωση των δικαιωμάτων των Χριστιανών με τα δικαιώματα των άλλων θρησκευτικών ομάδων και η ίδρυση της Κωνσταντινούπολης επί Κωνσταντίνου Α', η ανάδειξη του Χριστιανισμού σε κρατική θρησκεία και η διαίρεση της αυτοκρατορίας επί Θεοδοσίου Α' (379-395).
    Στη διάρκεια του 4ου και του 5ου αι. το ανατολικό τμήμα του κράτους απέκρουσε την απειλή των Γερμανών, απέκτησε θρησκευτική ομοιογένεια, εξασφάλισε οικονομική σταθερότητα και παρέμεινε μεγάλη διεθνής δύναμη ως τα μέσα του 6ου αι. Αντίθετα, η ίδρυση των γερμανικών βασιλείων στη ρωμαϊκή Δύση επέφερε την πτώση της (τέλη 5ου αι.).
    Μεγάλη δραστηριότητα ανέπτυξε το Βυζάντιο επί Ιουστινιανού Α' (527-565). Ο αυτοκράτορας ενίσχυσε την κεντρική εξουσία και επιδίωξε να ανασυστήσει τη Ρωμαϊκή Οικουμένη, καταλύοντας τα γερμανικά κράτη, αλλά οι μεγάλες πολεμικές δαπάνες εξάντλησαν το κράτος.
    Προς τα τέλη του 6ου αι. εκδηλώθηκε στο Βυζάντιο μια πολύπλευρη κρίση που οδήγησε σε βαθιές μεταβολές και εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις (7ος αι.). Σημαντική μείωση της βυζαντινής ισχύος επέφεραν και οι αραβικές κατακτήσεις στα χρόνια της δυναστείας του Ηρακλείου.
    Βαθμιαία η φυσιογνωμία του κράτους μεταβλήθηκε: το Ρωμαϊκό Κράτος απομακρύνθηκε από τις λατινικές και παγανιστικές του ρίζες και μεταμορφώθηκε σε χριστιανική αυτοκρατορία της ελληνικής Ανατολής, το Βυζαντινό Κράτος.
     
    Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε: 

    • Γιατί ο Κωνσταντίνος ίδρυσε ένα νέο διοικητικό κέντρο στην Ανατολή.
    • Ποια στάση κράτησε απέναντι στον Χριστιανισμό.
    • Τι ήταν και πώς λύθηκε το γερμανικό πρόβλημα.
    • Τι ήταν και πώς αντιμετωπίστηκαν οι αιρέσεις και η αρχαία θρησκεία.
    • Τι άλλαξε στην κοινωνία, την οικονομία και τον πολιτισμό ως τις αρχές του 6ου αι.
    • Για το σημαντικό έργο του Ιουστινιανού Α΄ και του Ηρακλείου. 

  • Κεφάλαιο 2: Λαοί στον περίγυρο του Βυζαντινού κράτους

    Ι. Ο βαλκανικός κόσμος κατά τον μεσαίωνα     
     ΙΙ. Ο κόσμος του Ισλάμ κατά την περίοδο του μεσαίωνα

    Κατά τον 4ο και 5ο αι. διάφοροι γερμανικοί λαοί, όπως οι Γότθοι, εγκαταστάθηκαν προσωρινά στα Βαλκάνια και ανέπτυξαν με το Βυζάντ­ιο σχέσεις που είχαν αναγκαστικά μικρή διάρκεια.
    Διαρκέστερες σχέσεις με το Βυζαντινό Κράτος δημιούργησαν οι Σλάβοι και οι Βούλγαροι, λαοί που εγκαταστάθηκαν μόνιμα στα Βαλκάνια. Οι Σλά­βοι αρχικά οργάνωσαν στο γεωγραφικό χώρο της σημερινής ηπειρωτικής Ελλάδας αυτόνομες κοινότητες, τις σκλαβηνίες (7ος-8ος αι.), που κατά τους επόμενους αιώνες αφομοιώθηκαν από το Βυζάντιο. Οι Βούλγαροι στα τέλη του 7ου αι. ίδρυσαν κράτος ανάμεσα στο Δούναβη και την οροσειρά του Αίμου, που αναγνωρίστηκε από το Βυζάντιο. Από τις αρχές του 8ου ως τις αρχές του 9ου αι. το νέο αυτό κράτος συγκρούστηκε στρατιωτικά και σχετίστηκε εμπορικά με το Βυζάντιο, ενώ γύρω στα 864 ασπάστηκε το Χριστιανισμό.
    Πολύ σημαντική για την εξέλιξη του Βυζαντίου αποδείχτηκε η εμφάνιση των Αράβων. Ο λαός αυτός κατέκτησε τις βυζαντινές επαρχίες της Μέσης Ανατολής και της Β. Αφρικής και διεκδίκησε από το Βυζάντιο την κυριαρχία της Μεσογείου. Οι Άραβες ανέπτυξαν σημαντικό πολιτισμό, αξιοποιώ-ντας παλαιότερους πολιτισμούς, και διέπρεψαν στο εμπόριο. Συγκρούστηκαν στα πεδία των μαχών με το Βυζάντιο, αλλά ανέπτυξαν μαζί του και εμπορικές και πολιτιστικές σχέσεις.

    Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:

    • Για την προέλευση, τις συνθήκες εγκατάστασης στις βυζαντινές χώρες και τις σχέσεις με το Βυζάντιο των Σλάβων και των Βουλγάρων.
    • Για την ίδρυση, την επέκταση, τον πολιτισμό και το εμπόριο του Ισλάμ.

  • Κεφάλαιο 3: Περίοδος της μεγάλης ακμής του Βυζαντίου

    . Παγίωση της βυζαντινής κυριαρχίας στα Βαλκάνια και τη Μ. Ασία     
    ΙΙ. Εξωτερικά προβλήματα και αναδιοργάνωση του κράτους  

    Στα χρόνια των Ισαύρων το Βυζάντιο μπ­ήκε στη δίνη μιας μακρόχρονης και καταστροφικής αντιπαράθεσης με επίκεντρο τη λατρεία των εικόν­ων, της εικονομαχίας (726-842). Παράλληλα υποχρεώθηκε να δώσει δύσκολους αγώνες εναντίον των Βουλγάρων και των Αράβων.
    Στα χρόνια του Μιχαήλ Γ΄ η διαμάχη αυτή τερματίστηκε και άρχισε η ισχυροποίηση του κράτους. Ιδρύθηκε η Σχολή της Μαγναύρας, η οικονομία άρχισε να ανακάμπτει και εκχριστιανίστηκαν οι Μοραβοί (863) και οι Βούλγαροι (864). Τη στρατιωτική ισχύ της Νέας Εποχής εκφράζουν τα ακριτικά τραγούδια που εμπνέονται από τους αγώνες κατά των Αράβων.
    Επί Μακεδονικής Δυναστείας το Βυζάντιο έφτασε στο απόγειο της ισχύος του. Η σταθερότητα της κεντρικής εξουσίας, η οικονομική υπεροχή της Κωνσταντινούπολης, η κυριαρχία της αριστοκρατίας των πόλεων και η αναδιοργάνωση του στρατού κατέστησαν δυνατούς τους θριάμβους του στρατού και την επέκταση των συνόρων (μέσα 10ου – μέσα 11ου αι.) του Βυζαντίου. Με τον εκχριστιανισμό των Ρώσων το διεθνές κύρος του Βυζαντίου έφτασε στο απόγειό του.
    Στο επίπεδο της οικονομίας, σημειώνεται ανάπτυξη του εμπορίου και της βιοτεχνίας, αύξηση του πληθυσμού και της αγροτικής παραγωγής. Στο επίπεδο της κοινωνίας η κεντρική εξουσία προστατεύει τους αγρότες από την αρπακτικότητα των μεγάλων γαιοκτημόνων.

    Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:

    • Τι άλλαξε στη διοίκηση, την οικονομία και την κοινωνία του μεσοβυζαντινού Κράτους.
    • Για την εικονομαχία και τη σημασία της.
    • Για τη Νέα Εποχή και τη σημασία της για το βυζαντινό πολιτισμό
    • Για τις εξελίξεις στην οικονομία και την κοινωνία και τις αλλαγές στη νομοθεσία στα χρόνια των Μακεδόνων
    • Για τον τρόπο που σχηματίστηκε το έθνος των Ρώσων.
    • Για τις σχέσεις του με το Βυζάντιο και τη σημασία του εκχριστιανισμού του
    • Πώς έγινε και πόσο σημαντικός ήταν ο εκχριστιανισμός των Μοραβών και των Βουλγάρων

    • Ολιγόλεπτο ντοκιμαντέρ για την Εικονομαχία Διεύθυνση URL